Emosiýa — bu adamyň içki duýgularynyň, pikirleriniň we daşky ýagdaýlara bolan reaksiýasynyň ýüze çykmasydyr. Adam gündelik durmuşynda dürli görnüşli emosiýalary başdan geçirýär: şatlyk, gynanç, gahar, gorky, alada, buýsanç, söýgi we beýlekiler. Emosiýalar diňe bir adamyň ruhy ýagdaýyna täsir etmän, eýsem, onuň fiziki saglygyna hem uly täsir edýär. Şonuň üçin emosiýalaryň adamyň saglygy bilen nähili baglanyşýandygyny öwrenmek möhüm meseleleriň biridir.

Şatlyk, kanagatlanma, söýgi we ruhubelentlik ýaly oňyn duýgular, emosiýalar adamyň bedeninde peýdaly biologik üýtgeşmeleri döredýär. Şeýle ýagdaýlarda adam özüni rahat duýýar, nerw ulgamy kadaly işleýär we beden energiýa bilen üpjün bolýar. Alymlaryň bellemegine görä, şatlykly ýagdaýda bolan adamda immun ulgamy güýçlenýär we dürli kesellere garşy göreşmek ukyby ýokarlanýar. Şeýle hem ýürek-damar ulgamynyň işi kadaly bolýar, gan basyşy deňagramly saklanýar. Oňyn emosiýalar adamyň psihologik ýagdaýyny hem gowulandyrýar. Şeýle adamlar, köplenç, durmuşdaky kynçylyklara sabyrly çemeleşýärler we çözgüt tapmaga ukyply bolýarlar. Şeýle ýagdaýlar adamyň iş öndürijiligini hem ýokarlandyrýar. Ruhy taýdan gowy ýagdaýda bolan adam işde has döredijilikli bolýar, täze pikirleri öňe sürýär we jemgyýet bilen aragatnaşygy hem gowy saklaýar.

Emosiýalary dolandyrmagy öwrenmek möhüm hasaplanýar. Adam öz duýgularyny doly gözegçilikde saklap bilmese-de, olary dogry ugra gönükdirmegi öwrenip biler. Munuň üçin birnäçe peýdaly usullar bar. Ilki bilen, sagdyn durmuş ýörelgesini saklamak möhümdir. Sport bilen meşgullanmak, arassa howada gezelenç etmek, wagtynda dynç almak we kadaly iýmitlenmek emosiýalaryň deňagramly bolmagyna kömek edýär.

Şeýle hem meditasiýa, dem alyş maşklary we dürli rahatlandyryjy usullar adamyň nerw ulgamyny köşeşdirýär. Şeýle usullar stres derejesini peseldýär we adamyň özüni has rahat duýmagyna kömek edýär. Mundan başga-da, adam öz duýgularyny ýakyn adamlary bilen paýlaşsa, ruhy taýdan ýeňillik duýýar. Dostlar, maşgala agzalary we jemgyýet bilen gowy aragatnaşyk saklamak hem emosiýalaryň sagdyn bolmagyna uly täsir edýär.

Şemşat ABAÝEWA,

«Türkmennebit» DK-nyň Balkanabat nebitçilik orta hünär okuw mekdebiniň mugallymy.