Gyzyl ýa-da dag möjegi
Gyzyl ýa-da dag möjegi, gyzyl möjek urugynyň diri galan, hemmeler üçin mälim bolmadyk ýeke-täk görnüşidir. Bu ýyrtyjy, ýitip gitmek howpy abanýan görnüş hökmünde Halkara Gyzyl kitabyna girizilendir. Soňky maglumatlara görä, biziň planetamyzyň ýabany tebigatynda gyzyl möjegiň 2,5 müňden köp bolmadyk osoby bar. Ony halas etmek üçin halkara çäreler görülýär.
Esasan, gyzyl möjek Aziýanyň günorta we merkezi sebitlerinde - sanynyň azalmaýan ýeke-täk ýurdy bolan Hytaýda, Indoneziýada, Tibetde, Mongoliýada, Russiýanyň gündogar Sibirinde ýaşaýar. Gyzyl möjek uly haýwan, ýöne çal kärdeşlerinden has kiçidir. Gysga we dar agzy, galyň gyzyl-goňur saçlary, uzyn, tüýdük şekilli gara guýrugy we uly gulaklary bar. Örän çalasyn we işjeň ýyrtyjy bolup, ol ýüzün, böküp 4 kilometre çenli belentlige çykyp bilýär. Ol dag eteklerine we düzlüklere diňe ýyrtyjylyk üçin barýar.
Adamlar üçin gyzyl möjek howply däl. Ol adamlardan we olaryň öýlerinden uzak durmaga çalyşýar. Şeýle möjekler ýeke özi-de, ownuk sürülerde-de aw edip bilýärler. Ýolbars ýa-da gaplaň ýaly iri ýyrtyjylary hem awlap bilerler. Emma köplenç, gyzyl möjekler keýikleri we sugunlary awlaýarlar. Tomusda bolsa witamine baý ösümliklerden iýmitlenýärler. Gyzyl möjegiň duşmany adaty çal möjekdir. Olar has uly uýgunlaşma eýe, çalt köpelýär we ýitip barýan gyzyl kärdeşleriniň ýerini dolýarlar. Mundan başga-da, adamlaryň täze sebitleri özleşdirmegi netjesinde ýabany haýwanlaryň sany azalýar we möjekler üçin iýmit ýetmezçiligi ýüze çykýar. Şonuň üçin gyzyl möjekleriň diri galan ýerinde olary goramak üçin ätýaçlyklar döredilýär.
Gülnur Otyzowa,
Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby.
Türkmenistan energohowpsuzlygyň esasy kepillendirijisi derejesini berkidýär
21-23-nji oktýabrda Aşgabat “Türkmenistanyň nebiti we gazy – OGT 2026” atly 31-nji Halkara maslahatyny we sergini kabul etmek bilen, dünýäniň energetika dialogynyň merkezine öwrüler. Otuz ýyldan gowrak wagtyň dowamynda bu forum daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin baş meýdançanyň derejesini üýtgewsiz tassyklap gelýär.
Halk Maslahatynda Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumyny ösdürmegiň ugurlary kesgitlenildi
23-nji sentýabrda paýtagtymyzdaky Maslahat köşgünde türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklyk etmeginde geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisi giň gerimli özgertmeleriň netijelerini jemledi hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady we senagat taýdan ösdürmegiň möhüm wezipelerini kesgitledi.
Gahryman Arkadagymyz TOPH gaz geçirijisiniň owgan böleginiň gurluşygyny çaltlandyrmagyň esasyny kesgitledi
Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň 10-njy awgustda Owganystana amala aşyran taryhy iş sapary ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmekde möhüm waka boldy.
Mary welaýatyndaky känden senagat ähmiýetli gaz akymy alyndy
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar astynda geçýän ýylynda türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanan, häzirki döwürde bolsa hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýän döwlet syýasatynyň netijesinde, Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň ähli ugurlarynda, şol sanda ýangyç-energetika toplumynda taryhy özgertmeler amala aşyrylýar.
Türkmenistanyň nebitgaz toplumy Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygyny zähmet ýeňişleri bilen garşy alýar
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygyna hem-de «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar astynda geçýän ýylyň hormatyna Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilen dabaraly mejlis medeniýet we sungat işgärlerini, jemgyýetçiligiň wekillerini bir ýere jemläp, ýurdumyzda täze ruhubelentlik we döredijilik badalgalaryny döretdi.
